Onarıcı tarım (regenerative agriculture) nedir?

Onarıcı tarım (İngilizce adıyla regenerative agriculture) insan için gıda üretirken, doğanın biyolojik dengesini korumaktan da öte ekosistemi güçlendiren tüm teknik, uygulama ve araştırmaları kapsayan bir yöntemdir.

Onarıcı tarım, çiftçi temelli ve uygulamalar bütünüdür. Sadece akademik ve sivil toplum nezdinde ifade edilemez. Onarıcı tarım birçok konuda önyargıları yıkan önermeler içermektedir. Örneğin; yerel tohumla gübresiz tarımın iyi fakat yetersiz olduğunu, toprak sürmek gibi geleneksel bir yöntemin doğa için olumsuz olabileceğini ele almaktadır. Her bir üretim sürecinin çok derin işlevsel bir bakış açısıyla ilkelliği elden bırakmadan yapılması gerektiğini savunmaktadır. 

Toprağın hayatımızdaki rolü

Toprağın en üstte bulunan 20-90 cm’lik tabakası, dünyanın en zengin biyolojik birlikteliğini içerir. Bu canlı ağının güçlü ve sağlıklı olması, o ağın resmi olan toprak üstü bitkilerinin ne kadar besleyici olduğunu gösterir. Öyle ki, toprak ürünlerinin üretilme biçimine göre insan sağlığına ne kadar faydalı olduğu veya aynı ürünlerin farklı üretim tarzlarında kansere neden olabileceği gerçeği toprağın hayatımızdaki rolünü göstermektedir. Bu nedenle topraktaki yaşamın nasıl olduğunu anlamak, toprağı besleyen bir tarım şekli kullanmak, bedenlerimizi korumanın, daha doğrusu onarmanın tek yoludur. Unutulmamalıdır ki, yediklerimiz nasıl bir toprakta beslendiyse biz de oyuz.

Ekoloji bilimi ve yeşil politika insan medeniyetinin var olduğu günden beri doğaya zarar verdiğini ispatlamıştır. Özellikle son 300 yılın doğa için tam bir yıkım olduğu biyolojik verilerle ortaya konulmuştur. Bu nedenle onarıcı tarımla doğayı onarıp faydalı gıdalar üretilebileceği paradigması ortaya atılmıştır. Örnek vermek gerekirse; dünya topraklarındaki organik madde miktarının yüzde 0.1 artırılması, atmosferdeki karbondioksit oranının 400 ppm seviyesinden 350 ppm seviyesine inmesini sağlayacaktır.

Endüstriyel hayvancılığın hayvansal gıda ihtiyacını sağlamaktan ziyade kimyasal tarımı yaygınlaştırmasının amacı olduğu çok aşikardır. Endüstriyel hayvancılıkta tüketilen enerji kaybının alınan besin değeri ile kıyaslaması yapıldığında son derece verimsiz olduğu ispatlanmıştır. Bu durumda suçu hayvanlara atmak doğru değildir, yanlış olan hayvancılığın yapılış şeklidir. Dünyanın geleceği ve sağlığımız için doğayı onaran ve insanlara besleyici gıdalar sunan hayvancılık elbette onarıcı tarımın en büyük felsefelerinden biridir. 

Tüketici yerine türetici olan insanlarla ve onarıcı tarımla üretilen gıdalar başlangıçta pahalı olsa da örgütlenme güçlendikçe daha da ekonomik olacaktır. Onarıcı tarım kararlı tüketicilerle üreticilerin birlikte dayanışma kurarak yükselmesiyle dünyayı daha yaşanabilir bir hale getirecektir.

Sağlıkla kalın…

28.04.2026