Akdeniz’e özgü bir lezzet: Şevketi Bostan

Şevketi bostan papatyagiller ailesinden yaklaşık 60 cm boylarında yeşil dikenleri ve uzun beyaz kökleri olan yıllık dikenli bir bitkidir. Genellikle Akdeniz ülkelerinde Portekiz’den İran’ın doğusuna kadar olan bölgede yetiştirilir. Ülkemizde ise en çok Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinde yetiştirilir.

Halk arasında şevket otu, bostan otu, diken otu ya da kenker dikeni gibi isimlerle de bilinir. Kasım aylarında çıkan bir kök bitkidir ve İlkbahar’a kadar pazarlarda satılır.

Şevketi bostan Girit mutfağıyla özdeşleşmiş bir kök sebzedir. Girit’ten Batı Anadolu’ya göç eden Girit Türkleri şevketi bostanı Batı Anadolu mutfağı ile tanıştırmışlardır. Genellikle kemikli kuzu eti ile pişirilerek ya da haşlanıp salata olarak tüketilir. Girit’te ise arapsaçıyla ya da enginarla birlikte pişirilerek tüketilmesi yaygındır.

Şevketi bostan asırlardır tedavi amaçlı tüketilen bir bitkidir. Türkiye’de ruhsatlı ilaç yapımında kullanılan bitkilerden birisidir. Şevketi bostanın faydalarını sıralamak gerekirse:

• Karaciğeri temizler.

• İdrar söktürücü özelliği vardır.

• Hemoroid ve ishali önlemede etkilidir.

• Böbrek taşı düşürmeye ve kum dökmeye yardımcı olur.

• Sindirim ve safra salgılarını artırır.

• Doku ve damar büzücü özelliğiyle kanamaları durdurur.

Şevketi bostan pazarlarda köklerinden ayrılmış olarak satılır. Fakat bahçeden direk toplanıp mutfağa getirilmiş ise temizlenmesi için uygulanacak birkaç adım vardır. İlk olarak eldiven giyilip dallarda bulunan yeşil dikenli kısımlar ayrılır. Sonra kökteki odunsu kabuklar kazınır ya da ince bir şekilde soyulur. Soyulmuş kökler ince uzun şeritler halinde doğranır. Köklerde kararan kısım varsa kesilerek atılır. İnce uzun şeritler parmak uzunluğunda dilimlenir. Dallar birkaç parçaya bölünerek güzelce yıkanır.

Şevketi bostan bir tencerede tuzlu su içerisinde 20 dk. kaynatıldıktan sonra üzerine dövülmüş sarımsak, yağ ve limonlu sos eklenerek salata şeklinde tüketilebilir. Kuzu etli yemeği de çok sevilerek tüketilen bir Ege yemeğidir. Zeytinyağlı yemeği de yapılabilir.

Sağlıkla kalın.

01.03.2019