Konserve nedir, nasıl hazırlanır?

Yiyeceklerin, sahip olduğu besin değerlerini kaybetmeden saklanması için hazırlanan yönteme konserve adı verilmektedir. Konserveler, genellikle mevsim dışı tüketim için hazırlanan gıda yöntemleridir. Buradaki kilit nokta, mevsiminin dışında tüketeceğiniz yiyeceklerin, besin değerlerinde herhangi bir kayıp olmaması durumudur. Zira mevsim dışı tükettiğiniz tüm yiyecekler, sağlık açısından pek uygun olmamak ile birlikte, genellikle hormonlu gıdalardır.

Konserve Çeşitleri Nelerdir?

Birden fazla gıdanın konservesini yapabilmeniz mümkündür. Konserve çeşitleri ise şu şekilde sıralanmaktadır: Sebze konserveleri, meyve konserveleri, hazır yemek konserveleri, haşlanmış kurubaklagil konserveleri, salata/meze konserveleri. Bunlarla birlikte reçel, marmelat, turşu, meyve suyu vb. gıdalara da konserve işlemi uygulanabilmektedir. Konserveler kısa ve uzun ömürlü olacak şekilde hazırlanabilmektedir. Uzun ömürlü konserveler; gıda konulmasına uygun olan cam, teneke ve diğer kaplar sterilize edildikten sonra mikropların öldürülmesini sağlamak için basınçlı buhar uygulanması ile elde edilen konserve yöntemleridir. Kısa süreli konservelerde ise bu işlemler uygulanmaz. Kısa süreli konserveler daha çok ev hanımlarının uyguladığı bir yöntemdir.

Konserveler Nasıl Hazırlanır?

Konserveler, kullanım ve depolama açısından uzun süre dayanıklı gıdalardır. Kaliteli bir konservenin anahtarı, konserve yapımında  besin değeri yüksek taze hammadde kullanılmasıdır. Konserveler, kaliteli hammaddenin bir takım ön işlemlerden sonra teneke kutulara, cam kavanozlara veya işleme uygun kaplara doldurulması ile hazırlanır. Doldurulan yiyeceklerin konserve olabilmesi için, kaplarının hava almayacak şekilde kapatılması ve ısıl işlemlerden geçirildikten sonra bozulmaya neden olabilecek mikroorganizmaların öldürülmesi gibi bir takım işlemlerden geçmesi gerekmektedir. İşlem aşaması ise şu şekildedir: Önce konservesi yapılacak meyve/sebzeler seçilir. Daha sonra yıkama ve ayıklama işlemi gelir. Yıkanan ve ayıklanan hammadde (konservenin içeriğini oluşturan meyve/sebze) kabuk soyma, çekirdek çıkarma, dilimleme, parçalama vb. bir takım işlemlere tabi tutulur. Daha sonra konservesi yapılacak yiyecekler haşlanır, kaplara doldurulur ve dolum suyu ilave edilir. Hava çıkarma ve ısıl işlem gördükten sonra soğutma ve depolama yapılır.

Konserve Yaparken Neye Dikkat Edilmeli?

Konserve üretiminde yapılacak en ufak bir hata; konservelerde ısıl işlem öncesinde ve ısıl işlem sonrasında, aynı zamanda depolama sırasında olumsuz kalite değişimleri görülmesine neden olabilmektedir. Dolayısıyla bu durum mikrobiyal, kimyasal ve fiziksel bozulmalara neden olur. Bozulan konservenin besin değeri düşer ve konserveler sağlık açısından tehlikeli bir hale gelebilir. Konserve yapımında dikkat edilecek bir kaç şeyden bahsedelim. Öncelikle konservesi yapılacak gıdaların taze ve mevsimine uygun seçilmesi çok önemlidir. Ayrıca gıdaların konulacağı kaplar ve dolayısıyla kapaklarının yıkanması/sterilize edilmesi hijyen açısından gereklidir. Gıdaların kavanozlara ya da kaplara gereğinden fazla konmamasında da fayda var. Zira konservenin dayanma süresini artırmak amacıyla konulan konserve suyuna yer kalması gerekmektedir. En önemli aşamalardan biri ise pastörizasyon veya sterilizasyonun eksiksiz yapılması işlemidir. Bu işlem sırasında yapılacak en ufak bir hata konservenin bozulmasına neden olur.

KAYNAKÇA:

https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/122790/mod_resource/content/0/8.%20Hafta_Konserve%20%C3%9Cretim%20Teknolojisi.pdf

http://gidabilgi.com/Kategori/Detay/konserve-gidalar-3396c8

http://www.cinarziraat.com/gida-uretimi/meyve-ve-sebzelerin-konserve-edilmesi.html

http://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Konserve%20Analizleri%202.pdf

28.04.2026