Çay demlemenin incelikleri

Çay üretiminin fazla olduğu ülkelerdeki gibi ülkemizde de çay tüketimi çok fazladır ve sudan sonra en çok tüketilen ikinci içecektir.

Çayın kalitesini etkileyen en önemli unsur ekstrakt miktarıdır; yani çayın deme geçen yüzdesidir. Çayın anavatanı olan ülkelerde bu oran yüzde 34’tür. 100 gr çay demlendiğinde ortalama 34 gr deme geçer. Ülkemizde üretilen çaylarda bu oran ortalama 32 gramdır ve kalite olarak üst seviyelerdedir. Dünyada tüketilen çayların yüzde 95’lik kısmını siyah çay oluşturur, bu yüzden dünyada en çok üretimi yapılan çay, ülkemizde de olduğu gibi, siyah çaydır. Geri kalan yüzde 5’lik kısmı ise yeşil çay gibi çaylar oluşturur.

İyi çay demlemenin püf noktası hammaddedir, dolayısıyla da çayın ekstrakt miktarıdır. Çayın fabrika işlemleri sırasında yüksek ısıda fırınlanmış olması çaya yanık tadı verebilir ayrıca iyi kurutulmadan paketlenmesi küflenmelere neden olabilir.

İyi çay demlemede hammadde ve demleme yöntemi kadar çayın saklanma şartları ve demleme öncesi kullanılan malzemeler de çok önemlidir. Çay, sıcak ve nemli ortamlarda muhafaza edilmemelidir, güneş görmeyen bir yerde koyu bir kabın içerisinde hava almayacak şekilde saklanmalıdır. 

Çayı demlerken kullanılan su temiz ve kaliteli olmalıdır, damacana su kullanılması çayın tadını olumlu etkiler. Kullanılan suyun oksijen ve mineral miktarı fazla olursa çayın da tadı o kadar iyi olur. Daha önceden kaynatılıp soğuyan su çay demlemek için tekrar ısıtılırsa içindeki oksijeni kaybetmiş olduğu için çayın tadını olumsuz etkiler.

Demliğin yapıldığı madde de çayın tadına etki eden bir diğer önemli faktördür. Metal demlikler yerine, porselen demliğin tercih edilmesi çayın tadının daha iyi olmasını sağlar. Ayrıca, demlik deterjanla yıkanmamalıdır, sadece sıcak su kullanılmalıdır, böylece deterjan tadının çaya geçmesi önlenir. 

Çaydanlığın içerisine su konulup ısıtılmaya başlandığında, demlik de çaydanlığın üstüne konulmalıdır. Su kaynadıktan sonra ocak kapatılmalıdır, bu durumda suyun içindeki oksijenin kaybedilmesi engellenir. Kapatılan ocaktaki çaydanlık 1-2 dakika bekletilerek ideal demleme sıcaklığı sağlanır. Bu çok önemlidir, çünkü kaynayan suyun demliğe konulması çayın haşlanmasına neden olur. Bir diğer yöntem de kaynatılıp biraz soğutulmuş suyun demliğe aktarılmasıdır, sonra kullanılacak miktardaki çay demliğe ilave edilmelidir. Her iki yöntemde de çay yakmadan demlenmeye çalışılır. Demlenen çay 20-25 dk içerisinde tüketilmelidir. Bekleyen çay acılaşır, koyulaşır ve bayatlar.

Afiyetle ve sağlıkla kalın…

17.12.2019