Anadolu'nun köklü geleneklerinden aşure

Nohut, kayısı, fasulye, incir gibi bakliyat ve yemişlerin birlikte kaynatılmasıyla hazırlanır, aşure. Aşure günü hicri takvimin ilk ayı olan Muharrem ayının onuncu günüdür. Anadolu’nun köklü gastronomik geleneklerinden birisi olan aşure, genellikle o gün, hatta o günü kapsayan tüm hafta kaynatılıp dağıtılır. 

Aşure geleneğinin dayandığı inanışa göre; Nuh peygamberin gemisinin karaya oturmasından sonra gemide kalan son yiyeceklerle yapılan çorba aşure olmuştur. Bir diğer inanışa göre, Hz. Hüseyin ve beraberindeki 72 müslümanın hicri 61.yılın Muharrem ayının onuncu gününde şehit edildikleri için bu güne aşure günü denmektedir. 

Aşure geleneğinin özünde aşure dağıtarak insanlara faydalı bir şey sunmanın yanısıra, akrabalar hatırlanır ve ziyaret edilir, sadaka verilir, hal hatır sormanın önemi hatırlanır ve aşure insanların kaynaşmasını sağlayacak bir rol üstlenir.

Aşure yapımı ve içerdiği malzemeler bölgeden bölgeye farklılıklar gösterir. Örneğin Osmanlı zamanında nar ile süslenen aşure Afyon yöresinde haşhaşla süslenerek servis edilir. Konya’da ise süsleme malzemesi olarak kenevir tercih edilir.

Aşure tarifinde kullanılan bakliyat ve yemişlerin farklılığının temel nedeni ise bölgeler değiştikçe iklimin ve o iklime göre yetişen ürünlerin değişmesidir. Ülkemiz dört mevsime ve farklı coğrafik özelliklere ev sahipliği yaptığı için çok farklı aşure tarifleri görürüz. Örnek olarak, Karadenizliler aşure içerisine bolca fındık koyarlar. Bursa’da aşureye kestane eklenir, Gaziantep’te ise fıstıklı aşure yapımı oldukça yaygındır. Ege ve Datça civarında aşure içerisine en çok eklenen yemiş bademdir. Akdeniz bölgesinin özellikle güney illerinde ise aşureyi süslemek için portakal kabukları tercih edilir.

Bol kuru bakliyat, yemiş ve meyve açısından zengin olan aşure iyi bir besin kaynağıdır. Protein, demir, çinko, kalsiyum ayrıca A, B ve C vitaminleri içerir. Hayvansal gıda içermez. İçerisinde bolca baklagil bulunur. Fındık gibi yağlı tohumlar da bolca kalsiyum ve E vitamini içerir.

Sağlıkla ve afiyetle kalın.

23.09.2018